Moduł 1: Gerontologia, Psychogeriatria i Zmiany Inwolucyjne

1. Biologiczne, psychologiczne i społeczne aspekty starzenia się organizmu.
2. Jednostki chorobowe wieku podeszłego: otępienie naczyniowe, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, stwardnienie rozsiane.
3. Specyfika zaburzeń zachowania u chorych z demencją: agresja słowna, wędrowanie, zespół zachodzącego słońca (sundowning syndrome).
4. Metody komunikacji wspierającej: techniki walidacji gerontologicznej wg Naomi Feil oraz komunikacja niewerbalna.
5. Depresja starcza a otępienie – diagnostyka różnicowa i przeciwdziałanie apatii podopiecznego.

Moduł 2: Techniki Pielęgnacji, Higieny i Profilaktyka Odleżynowa

1. Ocena stanu powłok skórnych: skóra pergaminowa, owrzodzenia, odparzenia, modzele.
2. Toaleta całego ciała pacjenta leżącego w łóżku (kolejność mycia, dobór emolientów, toaleta intymna, higiena jamy ustnej).
3. Etiologia powstawania odleżyn: nacisk, tarcie, siły ścinające, wilgoć.
4. Metodyka oceny ryzyka: skala Norton, skala Braden, skala Waterlow.
5. Stopnie zaawansowania odleżyn (klasyfikacja wg NPUAP/EPUAP od I do IV stopnia).
6. Zasady repozycjonowania: mikroruchy, schemat obracania pacjenta co 2 godziny, zastosowanie materacy zmiennościśnieniowych i poduszek pozycjonujących.

Moduł 3: Dietetyka Geriatryczna, Bilans Płynów i Farmakoterapia

1. Zapotrzebowanie kaloryczne i mikroskładnikowe osób starszych.
2. Dysfagia (zaburzenia połykania): objawy alarmowe, zagęszczanie płynów, techniki karmienia zapobiegające zachłyśnięciu.
3. Prowadzenie dobowego bilansu płynów – profilaktyka odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych.
4. Zaparcia i nietrzymanie moczu (inkontynencja): dobór wyrobów chłonnych, pielęgnacja przeciwodparzeniowa.
5. Zasady bezpiecznego podawania leków zleconych przez lekarza (zasada 5R), interakcje lekowe, unikanie polipragmazji.
6. Podstawowe pomiary diagnostyczne: glikometria, pomiar ciśnienia tętniczego, saturacji (SpO2) i tętna.

Moduł 4: Bezpieczeństwo, Ergonomia Transferu i Pierwsza Pomoc

1. Ergonomia pracy opiekuna: zasady ochrony własnego kręgosłupa przy dźwiganiu i przesuwaniu.
2. Techniki transferu chorego: podciąganie w łóżku, siadanie na brzegu łóżka, transfer na wózek inwalidzki, pionizacja.
3. Wykorzystanie sprzętu pomocniczego: łatwoślizgi, pasy transferowe, dyski obrotowe, podnośniki sufitowe i jezdne.
4. Profilaktyka upadków: adaptacja środowiska domowego (likwidacja barier architektonicznych, oświetlenie nocne, uchwyty).
5. Stany nagłego zagrożenia życia: udar mózgu (protokół FAST), zawał mięśnia sercowego, zachłyśnięcie, hipoglikemia, postępowanie przy upadku z podejrzeniem złamania szyjki kości udowej.

Moduł 5: Opieka Paliatywna, Aspekty Prawne i Etyka Zawodowa

1. Opieka nad pacjentem w fazie terminalnej: kontrola duszności, suchości w jamie ustnej, zwalczanie bólu przewlekłego.
2. Rola opiekuna w zespole hospicyjnym i współpraca z pielęgniarką opieki długoterminowej.
3. Wsparcie psychiczne rodziny podopiecznego i etapy procesu żałoby.
4. Prawne ramy wykonywania zawodu: granice kompetencji opiekuna (czego nie wolno robić bez uprawnień pielęgniarskich).
5. Ubezwłasnowolnienie, pełnomocnictwa medyczne, ochrona danych osobowych i tajemnica zawodowa.
6. Higiena psychiczna opiekuna: profilaktyka zespołu wypalenia zawodowego (burnout).